Một khu vui chơi đang gấp rút hoàn thiện để kịp khai trương cuối tuần. Thiết bị đã lắp gần xong, quầy vé đã dựng, hình ảnh quảng bá cũng được đăng tải. Chỉ đến khi rà soát an toàn, chủ cơ sở mới phát hiện biển EXIT bị che bởi cụm trang trí, lối thoát nạn vướng thiết bị và hệ thống điện chưa được bố trí thuận tiện cho việc kiểm tra.
Việc điều chỉnh ở giai đoạn cuối không chỉ làm chậm tiến độ mà còn có thể phát sinh chi phí tháo dỡ, di chuyển thiết bị và hoàn thiện lại mặt bằng. Nghiêm trọng hơn, cơ sở có thể chưa đủ điều kiện đưa vào hoạt động hoặc gặp khó khăn trong quá trình kiểm tra, nghiệm thu theo yêu cầu áp dụng.
Đó là lý do an toàn PCCC khu vui chơi nên được tính ngay từ bản vẽ đầu tiên, thay vì xem như một hạng mục bổ sung trước ngày khai trương. Đầu tư sớm giúp chủ cơ sở bảo vệ khách hàng, giảm rủi ro tài sản, chủ động ngân sách và tạo nên một trải nghiệm an toàn, chuyên nghiệp hơn cho cả trẻ em lẫn phụ huynh.
Vì sao khu vui chơi cần tính PCCC từ giai đoạn thiết kế?
Khu vui chơi thường tập trung nhiều trẻ nhỏ, phụ huynh và nhân viên trong cùng một không gian. Khi xảy ra tình huống khẩn cấp, trẻ có thể hoảng sợ, khó xác định phương hướng hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn. Các cụm trò chơi, vách ngăn, lưới bảo vệ và khu vực trang trí cũng có thể làm giảm tầm nhìn nếu mặt bằng không được tổ chức hợp lý.
Thiết kế PCCC sớm cho phép đơn vị thiết kế phối hợp vị trí trò chơi với lối đi, cửa thoát nạn, tủ điện, đầu báo, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn. Nhờ đó, thiết bị không che khuất phương tiện PCCC, đường thoát nạn không bị biến thành khu để giày dép, xe đẩy hoặc kho chứa đồ tạm thời.
Chi phí cũng là một lợi ích đáng cân nhắc. Một đường dây, vị trí đèn hay khoảng trống kỹ thuật được dự trù từ đầu thường dễ thi công hơn so với việc phải tháo trần, dời khung trò chơi hoặc cắt sửa các hạng mục đã hoàn thiện. Chủ đầu tư đồng thời hạn chế nguy cơ bị xử phạt, không được nghiệm thu hoặc phải lùi ngày mở cửa do chưa đáp ứng yêu cầu pháp lý.
Về mặt kinh doanh, trải nghiệm an toàn còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của phụ huynh. Một cơ sở có lối đi thông thoáng, biển thoát nạn dễ nhìn, nhân viên biết cách ứng phó và thiết bị được kiểm tra định kỳ thường tạo cảm giác chuyên nghiệp hơn. Đây là giá trị khó thể hiện bằng một trò chơi riêng lẻ nhưng lại góp phần quyết định khả năng khách quay lại.
Những hạng mục PCCC nên dự trù trong ngân sách khu vui chơi
Mỗi công trình có diện tích, công năng, số tầng, mật độ người và điều kiện pháp lý khác nhau. Vì vậy, danh mục cụ thể cần được xác định bởi đơn vị có chuyên môn và đối chiếu với quy chuẩn, tiêu chuẩn cùng hồ sơ được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Tuy nhiên, chủ đầu tư có thể bắt đầu bằng các nhóm hạng mục cơ bản dưới đây.
Hệ thống báo cháy và phương tiện chữa cháy ban đầu
Hệ thống báo cháy tự động cần được trang bị khi cơ sở thuộc diện áp dụng. Vị trí đầu báo, chuông hoặc thiết bị cảnh báo phải được tính cùng trần, vách, khu trò chơi và hệ thống điện để tín hiệu không bị cản trở, đồng thời thuận tiện kiểm tra, bảo trì.
Bình chữa cháy xách tay là phương tiện xử lý ban đầu phổ biến nhưng không nên mua chỉ để đủ số lượng. Bình cần phù hợp với nguy cơ cháy tại từng khu vực, có nguồn gốc và chứng nhận phù hợp, được đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, có hướng dẫn sử dụng và không nằm trong tầm nghịch phá của trẻ. Nhân viên cũng phải được hướng dẫn cách nhận biết tình trạng bình và cách sử dụng an toàn.
Ngoài khu trò chơi, những vị trí như quầy thu ngân, kho, phòng kỹ thuật, tủ điện, khu bếp hoặc khu phục vụ đồ uống cần được đánh giá riêng. Rủi ro tại mỗi khu vực không giống nhau, do đó loại phương tiện và phương án xử lý cũng không nên áp dụng máy móc.
Đèn EXIT, chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn
Đèn EXIT, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn giúp khách tìm được hướng di chuyển khi mất điện hoặc không gian xuất hiện khói. Khuyến cáo của cơ quan công an về PCCC tại khu vui chơi cũng đề cập các nhóm trang bị như báo cháy tự động khi thuộc diện, bình chữa cháy xách tay, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn.
Khi bố trí, cần quan sát từ góc nhìn thực tế của khách thay vì chỉ kiểm tra trên bản vẽ. Biển không nên bị che bởi cổng chào, bóng bay, mô hình trang trí, màn hình quảng cáo hoặc khung lưới trò chơi. Nguồn điện dự phòng, khả năng hoạt động khi mất điện và lịch kiểm tra cũng cần được đưa vào quy trình vận hành.
Lối thoát hiểm và cách tổ chức mặt bằng
Lối thoát hiểm phải được xác định trước khi chốt số lượng, kích thước và vị trí thiết bị vui chơi. Việc cố gắng tận dụng mọi mét vuông để tăng trò chơi có thể làm mặt bằng chật, tạo điểm nghẽn và gây khó khăn khi sơ tán. Chiều rộng, số lượng và khoảng cách thoát nạn phải được xác định theo yêu cầu áp dụng cho công trình cụ thể, không nên ước lượng bằng cảm tính.
Cửa và đường thoát nạn cần luôn thông thoáng trong suốt quá trình vận hành. Chủ cơ sở nên kiểm soát các vật dễ phát sinh theo thời gian như thùng hàng, giày dép, xe đẩy, bàn ghế sự kiện và hàng hóa khuyến mại. Sơ đồ thoát nạn nên dễ hiểu, đặt ở vị trí phù hợp và được nhân viên sử dụng trong các buổi hướng dẫn, diễn tập.
Vật liệu hoàn thiện và đồ chơi chống cháy
Tại một số vị trí, hồ sơ thiết kế có thể yêu cầu vật liệu có khả năng chịu lửa, hạn chế cháy lan hoặc đáp ứng chỉ tiêu kỹ thuật cụ thể. Chủ đầu tư nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp tài liệu về vật liệu của vách, trần, sàn, mút, lưới, rèm, lớp bọc và các chi tiết trang trí liên quan.
Cụm từ đồ chơi chống cháy cần được hiểu thận trọng. Không nên suy diễn rằng sản phẩm hoàn toàn không thể cháy chỉ vì có mô tả chậm cháy hoặc khó bắt lửa. Cần xem rõ chỉ tiêu thử nghiệm, phạm vi áp dụng, đơn vị chứng nhận và điều kiện sử dụng; đồng thời không để vật liệu gần nguồn nhiệt, thiết bị điện quá tải hoặc khu vực có nguy cơ phát sinh tia lửa.
Hệ thống điện cũng cần được thiết kế, thi công và bảo vệ phù hợp. Dây điện đi tạm, ổ cắm quá tải, thiết bị sạc không kiểm soát hoặc tủ điện bị che kín bởi vật dụng có thể làm tăng nguy cơ. Việc kiểm tra điện nên là một phần của kế hoạch PCCC, không phải hạng mục tách rời.
Chọn nhà thầu và kiểm tra thiết bị PCCC như thế nào?
Nhà thầu PCCC phù hợp không chỉ bán thiết bị mà còn cần có năng lực khảo sát, thiết kế hoặc thi công đúng phạm vi được phép, phối hợp với kiến trúc và hướng dẫn chủ cơ sở hoàn thiện hồ sơ cần thiết. Trước khi ký hợp đồng, chủ đầu tư nên làm rõ phạm vi công việc, căn cứ kỹ thuật, tiến độ, trách nhiệm nghiệm thu và kế hoạch bảo trì sau bàn giao.
Không nên lựa chọn chỉ dựa trên báo giá thấp nhất. Một phương án thiếu đồng bộ có thể tạo ra chi phí sửa chữa lớn hơn khi cơ quan chuyên môn kiểm tra hoặc khi mặt bằng thay đổi. Đơn vị thiết kế khu vui chơi và nhà thầu PCCC nên trao đổi từ sớm để tránh xung đột giữa đường ống, dây dẫn, thiết bị cảnh báo với khung trò chơi và trang trí.
Khi mua thiết bị PCCC khu vui chơi, chủ cơ sở có thể sử dụng checklist sau:
- Hồ sơ sản phẩm: kiểm tra nguồn gốc, thông số kỹ thuật, chứng nhận hoặc tài liệu phù hợp theo yêu cầu áp dụng.
- Khả năng tương thích: xác định thiết bị có phù hợp với hệ thống, môi trường lắp đặt và nguy cơ tại từng khu vực hay không.
- Bảo hành và bảo trì: làm rõ thời hạn bảo hành, đơn vị tiếp nhận sự cố, chu kỳ kiểm tra và khả năng cung cấp linh kiện.
- Hướng dẫn sử dụng: yêu cầu bàn giao tài liệu, hướng dẫn nhân viên và ghi nhận tình trạng thiết bị khi đưa vào vận hành.
- Tem nhãn và thời hạn: theo dõi tem kiểm định hoặc thông tin liên quan theo quy định, ngày bảo dưỡng và thời điểm cần thay thế.
Sau khi khai trương, kiểm tra vận hành cần được thực hiện theo lịch chứ không chờ đến khi có đoàn kiểm tra. Nhân viên nên rà soát lối thoát nạn, tình trạng đèn, biển chỉ dẫn, bình chữa cháy và các điểm có nguy cơ về điện. Mọi thay đổi mặt bằng, bổ sung trò chơi hoặc tổ chức sự kiện đông người đều cần được đánh giá lại về an toàn.
Bảo hiểm cháy nổ và bài toán đầu tư dài hạn
Theo thông tin được Bộ Công an công bố, từ ngày 01/07/2025 có quy định liên quan đến các nhóm cơ sở phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Việc một khu vui chơi cụ thể có thuộc danh mục hay không còn phụ thuộc vào loại hình, quy mô, điều kiện của cơ sở và văn bản pháp luật đang có hiệu lực.
Chủ đầu tư không nên mặc định rằng đã mua bảo hiểm thì mọi thiệt hại đều được chi trả. Quyền lợi, mức khấu trừ, trường hợp loại trừ và nghĩa vụ duy trì điều kiện an toàn phụ thuộc vào quy định cùng điều khoản hợp đồng. Trước khi tham gia, nên đối chiếu văn bản pháp luật, cung cấp thông tin trung thực và yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích rõ phạm vi bảo hiểm.
Ở góc độ thương mại, đây là thêm một lý do để đầu tư PCCC sớm. Hồ sơ thiết kế rõ ràng, thiết bị có chứng nhận phù hợp, lịch bảo dưỡng đầy đủ và nhật ký kiểm tra có thể giúp cơ sở quản trị rủi ro tốt hơn. Tuy nhiên, không nên khẳng định các hạng mục này chắc chắn làm giảm phí hoặc bảo đảm bồi thường nếu chưa có xác nhận bằng văn bản từ doanh nghiệp bảo hiểm.
Trước ngày mở cửa, chủ cơ sở nên tổ chức một vòng kiểm tra tổng thể với tình huống giả định: mất điện, có cảnh báo cháy và cần đưa khách ra ngoài. Quá trình này giúp phát hiện biển khó nhìn, lối đi bị hẹp, nhân viên chưa rõ nhiệm vụ hoặc phương tiện đặt chưa thuận tiện. Một buổi kiểm tra ngắn có thể ngăn nhiều sai sót vận hành kéo dài.
Nếu đang chuẩn bị mở khu vui chơi, chủ đầu tư có thể đăng ký tư vấn nhanh qua form hoặc đề nghị một gói kiểm tra an toàn trước mở cửa. SkyNext có thể cùng khách hàng rà soát nhu cầu thiết kế, thi công, lắp đặt và tổ chức mặt bằng khu vui chơi; các hạng mục PCCC chuyên ngành cần tiếp tục được phối hợp với đơn vị đủ điều kiện và cơ quan có thẩm quyền.
Tính an toàn PCCC ngay từ đầu không làm khu vui chơi kém hấp dẫn. Ngược lại, đó là nền móng để trò chơi, sự kiện và hoạt động kinh doanh diễn ra ổn định, giúp trẻ vui chơi thoải mái, phụ huynh an tâm và chủ cơ sở chủ động hơn trước các rủi ro có thể dự phòng.
